JPK na żądanie urzędu: które struktury, w jakim terminie i jak je przekazać
Wiedza ekspercka. Treść zweryfikowana: 8 listopada 2026.
Jeśli prowadzisz księgi podatkowe w programie komputerowym, organ podatkowy może zażądać całości lub części ksiąg i dowodów księgowych w postaci elektronicznej zgodnej ze strukturą logiczną, wskazując rodzaj ksiąg i okres (art. 193a § 1 Ordynacji podatkowej). Termin wyznacza organ w wezwaniu lub w kontroli, a przepisu z konkretną liczbą dni w art. 193a nie ma. Poniżej opisujemy, jak to wygląda według przepisów i strony Ministerstwa Finansów, sprawdzonych 8 listopada 2026 r.
Kiedy urząd może tego żądać
- W postępowaniu podatkowym i w kontroli podatkowej: art. 193a leży w rozdziale 11 działu IV („Dowody”), a w kontroli stosuje się ten rozdział odpowiednio (art. 292).
- W czynnościach sprawdzających: art. 280 wprost wymienia art. 193a jako stosowany odpowiednio.
- W kontroli podatkowej kontrolowany ma obowiązek przekazać taki wyciąg (art. 287 § 1 pkt 3), na własny koszt (art. 287 § 2).
- Organ może żądać tego także od kontrahenta podatnika, który prowadzi księgi w programie komputerowym (art. 274c § 1 pkt 2); kontrahent robi to na własny koszt (§ 1b).
- Faktur ustrukturyzowanych z KSeF oraz faktur wystawionych w trybie awaryjnym, po ich przesłaniu do KSeF, art. 193a nie obejmuje (§ 1a).
Które struktury wymienia Ministerstwo Finansów
Strona podatki.gov.pl „JPK na żądanie” wymienia siedem struktur. Która z nich ma sens w Twojej firmie, zależy od rodzaju ksiąg, a konkretną strukturę i okres wskazuje organ.
- JPK_KR: księgi rachunkowe (pełna księgowość).
- JPK_PKPIR: podatkowa księga przychodów i rozchodów (KPiR).
- JPK_EWP: ewidencja przychodów (ryczałt).
- JPK_FA: faktury VAT; JPK_FA_RR: faktury VAT dla rolników ryczałtowych.
- JPK_MAG: magazyn.
- JPK_WB: wyciąg bankowy.
Struktura logiczna jest udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie urzędu obsługującego ministra finansów (art. 193a § 2). Sposób przesyłania i wymagania dla nośników określa rozporządzenie ministra finansów wydane na podstawie art. 193a § 3.
W jakim terminie
- Termin wyznacza organ: w wezwaniu (art. 159 § 1 pkt 5 wymaga w wezwaniu terminu spełnienia żądania) albo w ramach kontroli (art. 287 § 3: w wyznaczonym terminie).
- Strona Ministerstwa Finansów wspomina o minimalnym czasie na przygotowanie plików i o możliwości wniosku o przedłużenie terminu, ale nie wskazuje przepisu, z którego to wynika, a w art. 193a takiej regulacji nie znaleźliśmy. Dlatego nie podajemy liczby dni: wiążący jest termin z Twojego pisma.
- Brak reakcji w terminie może skutkować karą porządkową (art. 262 § 1 pkt 2a Ordynacji: bezzasadna odmowa okazania lub nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie ksiąg podatkowych i dowodów księgowych). W 2026 r. kara może wynieść do 3800 zł, w 2027 r. do 3900 zł.
- Jeśli pismo podaje termin w dniach, liczy się go od dnia następnego po doręczeniu (art. 12 § 1 Ordynacji); datę doręczenia sprawdzasz po dowodzie doręczenia.
Jak przekazać pliki
- Według strony Ministerstwa Finansów: na nośniku danych (pendrive, karta pamięci, płyta CD lub DVD) przekazanym w urzędzie lub wysłanym pocztą, a także aplikacją Klient JPK WEB oraz programem księgowym lub aplikacją online, które mają taką funkcję.
- E-mikrofirma w e-Urzędzie Skarbowym obsługuje według tej strony tylko JPK_FA i JPK_VAT dla jednoosobowych działalności.
- Pliku JPK na żądanie nie przekazuj e-mailem ani przez ePUAP.
- JPK na żądanie nie podlega korekcie; jako cel złożenia wskazuje się „złożenie po raz pierwszy”.
- Art. 193a dotyczy ksiąg prowadzonych w programie komputerowym. Księgi papierowe przekazuje się w postaci papierowej, a w kontroli organ może żądać ich udostępnienia na podstawie art. 286 § 1 pkt 4.
Jak to wygląda w Zaksio
Anna i Kasia to oprogramowanie (zespół AI), nie biuro rachunkowe ani doradca. Anna, księgowa AI, prowadzi księgę z zapisów, a pliki do pobrania przekazujesz Ty albo Twoje biuro rachunkowe. Zaksio niczego nie przekazuje urzędowi za Ciebie.
- W menu „Deklaracje i JPK”, w zakładce „JPK”, generujesz JPK_FA (wystawione faktury sprzedaży i korekty z okresu) oraz JPK_MAG (dokumenty magazynowe wybranego magazynu, przy włączonym module Magazyn). Pliki powstają jako szkic z walidacją według schematu XSD. Wymagany jest uzupełniony „Profil podatkowy”.
- Zaksio prowadzi KPiR lub ewidencję przychodów według wzorów obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. W kalendarzu obowiązków JPK_PKPiR i JPK_EWP są opisane jako obowiązki na wezwanie organu, bez terminu okresowego.
- Struktury, których nie przygotowuje Zaksio (na przykład JPK_KR lub JPK_WB), przygotowujesz w programie, który je obsługuje, albo z pomocą biura rachunkowego.
- Ekran „Kontrola” (od planu Business) zawiera wariant „Żądanie przekazania ksiąg lub ewidencji w formie elektronicznej (JPK na żądanie)” z podstawami prawnymi, a kreator „Co dostałem?” pomaga rozpoznać takie pismo.
- JPK_V7 (ewidencja i deklaracja VAT) to osobny, cykliczny obowiązek, a nie JPK na żądanie; przygotowujesz go w pozycji „VAT / JPK”.
Źródła
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622 (art. 159, 193a, 262, 274c, 280, 287, 292) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/622/text.pdf
- JPK na żądanie (Ministerstwo Finansów, podatki.gov.pl, sprawdzone 2026-11-08) — https://podatki.gov.pl/podatki-firmowe/jednolity-plik-kontrolny/jpk-na-zadanie
- Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie wysokości kwoty z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej na rok 2027 (M.P. 2026 poz. 784) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/MP/2026/784/text.pdf